Asacol (Μεσαλαζίνη) – Πλήρης Περιγραφή για τον Ασθενή
Βασικές Πληροφορίες Προϊόντος
- Διεθνής Ονομασία/INN: Mesalazine (Μεσαλαζίνη)
- Εμπορικές Ονομασίες στην Ελλάδα: Asacol, Pentasa, Salofalk
- Κωδικός ATC: A07EC02
- Διαθέσιμες Φαρμακοτεχνικές Μορφές:
- Επικαλυμμένα δισκία παρατεταμένης αποδέσμευσης (400 mg, 800 mg)
- Κοκκία
- Υπόθετα & Εναιώρημα για χρήση από το ορθό
- Προμηθευτές/Κατασκευαστές: Tillotts Pharma, Ferring, Almirall Greece
- Νομική Κατάσταση: Διατίθεται μόνο με ιατρική συνταγή (υποχρεωτική ταξινόμηση)
Μηχανισμός Δράσης
Η Μεσαλαζίνη είναι αντιφλεγμονώδες φάρμακο που δρα κυρίως στο παχύ έντερο και το ορθό, αναστέλλοντας τοπικά τα φλεγμονώδη ερεθίσματα. Για τους ειδικούς: Η μεσαλαζίνη αναστέλλει τη σύνθεση προσταγλανδινών και λευκοτριενίων δια της αναστολής της κυκλοοξυγενάσης και της λιποξυγενάσης, μειώνοντας την τοπική παραγωγή φλεγμονωδών παραγόντων.
Φαρμακοκινητική
- Απορρόφηση: Εντερική (κυρίως στο παχύ έντερο), εξαρτάται από τη μορφή.
- Μεταβολισμός: Ηπατικός και εντερικός μέσω της N-ακετυλοτρανσφεράσης στην ακετυλ-μεσαλαζίνη.
- Αποβολή: 50% στα ούρα (κυρίως ως μεταβολίτης), υπόλοιπο στα κόπρανα.
- Διάρκεια δράσης: ~12–24 ώρες, αναλόγως δοσολογίας και μορφής.
Καθημερινή Χρήση & Βέλτιστες Πρακτικές στην Ελλάδα
- Η τυπική δόση σε φλεγμονώδεις παθήσεις (Ελκώδης Κολίτιδα, Νόσος Crohn) είναι συνήθως 2,4–4,8 g/ημέρα (μοιρασμένη σε 2–3 δόσεις), με προσαρμογή από το γιατρό.
- Για τους Έλληνες ασθενείς, προτείνεται η λήψη τις ίδιες ώρες καθημερινά για καλύτερη συμμόρφωση.
- Αποφύγετε τη διακοπή χωρίς ιατρική συμβουλή, ακόμα και αν νιώσετε καλύτερα.
- Οι δόσεις των υπόθετων ή των εναιωρημάτων χορηγούνται συνήθως βραδινές ώρες.
Χορήγηση Πρωί ή Βράδυ – Πλεονεκτήματα & Συμβουλές
- Η λήψη πρωινές ώρες διευκολύνει τον συνδυασμό με άλλα φάρμακα & ενισχύει τη ρουτίνα.
- Η βραδινή λήψη ενδείκνυται όταν η ασθένεια προκαλεί νυκτερινά συμπτώματα.
- Η συμμόρφωση ενισχύεται όταν συνδυάζεται η δόση με κύριο γεύμα.
- Πάντα ακολουθείτε τις οδηγίες του θεράποντος ιατρού.
Λήψη με ή χωρίς Τροφή – Ελληνικές Διατροφικές Συμβουλές
Η επίδραση της τροφής είναι ελάχιστη, αλλά προτιμάται σταθερή συνήθεια λήψης. Στην ελληνική διατροφή, ιδίως με κύριο μεσημεριανό γεύμα, προτείνεται λήψη μετά το γεύμα για αποφυγή γαστρικού ερεθισμού. Αποφύγετε βαριά ή λιπαρά γεύματα που προκαλούν κοιλιακή δυσφορία.
Πίνακας Αλληλεπιδράσεων
| Παράγοντας | Ενδεχόμενη Επίδραση | Συστάσεις |
| Αλκοόλ | Ερεθισμός του γαστρεντερικού | Μέτρια κατανάλωση ή αποφυγή |
| Αντιπηκτικά (π.χ. βαρφαρίνη) | Αύξηση κινδύνου αιμορραγίας | Τακτικός εργαστηριακός έλεγχος |
| Νεφροτοξικά φάρμακα (π.χ. ΜΣΑΦ) | Κίνδυνος νεφρικής βλάβης | Αποφύγετε τη συγχορήγηση |
| Αζαθειοπρίνη/6-ΜΡ | Αύξηση τοξικότητας μυελού | Συνεννόηση με γαστρεντερολόγο |
| Τροφές υψηλές σε οξαλικά | Αύξηση ουρολιθίασης | Περιορισμός σε ευαίσθητους ασθενείς |
Ένδειξεις
| Ένδειξη | Κατάσταση Χρήσης στην Ελλάδα |
| Ελκώδης κολίτιδα | Επίσημη |
| Νόσος Crohn (ήπια έως μέτρια προσβολή παχέος εντέρου) | Εκτός ενδείξεων (off-label), κάποιες περιπτώσεις |
| Πρωκτίτιδα, δισχιδής κολίτιδα | Επίσημη |
| Πρόληψη υποτροπής φλεγμονωδών παθήσεων εντέρου | Επίσημη |
Δοσολογία Αναλόγως Ένδειξης & Ηλικίας
| Ένδειξη | Ενήλικες | Παιδιά & Έφηβοι | Ηλικιωμένοι |
| Οξεία φάση Ελκώδους Κολίτιδας | 2,4–4,8 g/ημέρα σε 2–3 δόσεις | 30–50 mg/kg/ημέρα | 2-3 g/ημέρα (προσαρμογή αναλόγως νεφρικής λειτουργίας) |
| Συντήρηση ύφεσης | 1,2–2,4 g/ημέρα | Εξατομίκευση ανάλογα με απάντηση | 1,2–2 g/ημέρα |
| Πρωκτίτιδα/Εντοπισμένη προσβολή | Υπόθετα: 1–2 g/ημέρα | Λιγότερες δόσεις (παιδογαστρεντερολόγος) | Όπως για ενήλικες |
Προφίλ Ασφάλειας & Ανεπιθύμητες Ενέργειες
| Συχνότητα | Ανεπιθύμητη Ενέργεια |
| Συνήθεις | Γαστρεντερικές διαταραχές (ναυτία, ήπια διάρροια), κεφαλαλγία, εξάνθημα |
| Όχι συχνές | Μυαλγίες, αϋπνία, αύξηση ηπατικών ενζύμων, φλεγμονή νεφρών |
| Σπάνιες | Πανκυτταροπενία, σοβαρά αλλεργικά εξανθήματα, νεφρωσικό σύνδρομο |
| Πρέπει να αναφέρεται άμεσα σε γιατρό | Αιμολυτική αναιμία, οξεία νεφρική ανεπάρκεια, σοβαρή αλλεργία (οίδημα, δύσπνοια) |
Οδηγίες Ορθής Χρήσης – Φαρμακοποιός & Κλινικές Συμβουλές
- Μην μασάτε τα δισκία – να καταπίνονται ολόκληρα με νερό.
- Σε περίπτωση παράλειψης δόσης, λάβετε την επόμενη κανονικά και μην διπλασιάζετε τη δόση.
- Διατηρείστε το προϊόν μακριά από υγρασία και σε θερμοκρασία δωματίου. Προστασία από υπερβολική ζέστη (ειδικά ελληνικό καλοκαίρι).
- Τακτικός αιματολογικός και βιοχημικός έλεγχος (νεφρική, ηπατική λειτουργία).
- Αποφύγετε συγχορήγηση με προϊόντα βοτάνων ή άγνωστης προέλευσης.
Εναλλακτικές Θεραπείες – Συγκριτική Επισκόπηση
- Pentasa (Μεσαλαζίνη): Ιδιες ενδείξεις και κάλυψη από ΕΟΠΥΥ.
- Salofalk (Μεσαλαζίνη): Ανάλογη δράση, διατίθεται και ως κοκκία/υπόθετα.
- Sulfasalazine: Φθηνότερο, αλλά συχνότερες ανεπιθύμητες ενέργειες.
- Βιολογικοί Παράγοντες (Infliximab, Adalimumab): Για σοβαρές ή ανθεκτικές περιπτώσεις – υψηλότερο κόστος, ενδονοσοκομειακή χορήγηση.
- Ανοσοκατασταλτικά (Αζαθειοπρίνη, Μεθοτρεξάτη): Για μακροχρόνια ρύθμιση/συντήρηση.
Νομικό, Κανονιστικό & Ασφαλιστικό Καθεστώς στην Ελλάδα
- Εγκεκριμένο από τον ΕΟΦ (Εθνικός Οργανισμός Φαρμάκων, GR/EEA regulatory).
- Καλύπτεται πλήρως ή μερικώς από τον ΕΟΠΥΥ (αντιμετώπιση χρόνιων παθήσεων – ΦΕΚ/Νομοθεσία συστηματικά ανανεούμενη).
- Χορήγηση ΜΟΝΟ με ιατρική συνταγή (ηλεκτρονική ή χειρόγραφη).
- Υποχρεωτική αναφορά για τυχόν παρενέργειες μέσω της «κίτρινης κάρτας» ΕΟΦ.
Ερευνητικά Δεδομένα & Κλινικές Κατευθυντήριες Γραμμές (2022–2025)
- Η θέση της μεσαλαζίνης στην έναρξη και συντήρηση ύφεσης στην ελκώδη κολίτιδα παραμένει σταθερή (ECCO guidelines 2023).
- Meta-ανάλυση EΚΠΑ (2024): η πρώιμη ένταξη σε ασθενείς με ήπια προς μέτρια νόσο περιορίζει ανάγκη για κορτικοστεροειδή και επεμβατική θεραπεία.
- Νέες φαρμακοτεχνικές μορφές (κοκκία με τροποποιημένη αποδέσμευση) συνιστούνται για καλύτερη συμμόρφωση και λιγότερες ανεπιθύμητες ενέργειες.
- Επιτήρηση της νεφρικής λειτουργίας με τακτικούς ελέγχους αναδεικνύεται σε βασικό μέτρο ασφαλείας (ESPGHAN/ΕΠΕΓΕ, 2024).
Διαθεσιμότητα & Παράδοση
| Μορφή/Συσκευασία | Ποσότητα | Ενδεικτική Τιμή (2024, €) | Εκτιμώμενος Χρόνος Παράδοσης |
| Δισκία 400mg | 100 δισκία | ~32–38€ | Αθήνα: < 24 ώρες, Θεσσαλονίκη: 1–2 ημέρες, Πάτρα: 2 ημέρες |
| Δισκία 800mg | 60 δισκία | ~35–41€ | Ίδια με παραπάνω |
| Υπόθετα 500mg | 30 υπόθετα | ~24–28€ | Αθήνα/Θεσσαλονίκη: 1 ημέρα, Επαρχία: έως 3 ημέρες |
Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)
- Μπορώ να σταματήσω το Asacol όταν υποχωρήσουν τα συμπτώματα;
Όχι χωρίς ιατρική οδηγία. Η έγκαιρη διακοπή αυξάνει τον κίνδυνο υποτροπής και επιπλοκών. - Μπορώ να καταναλώνω αλκοόλ ενώ παίρνω μεσαλαζίνη;
Μικρή/μέτρια ποσότητα δεν απαγορεύεται, αλλά συνιστάται μέτρο γιατί το αλκοόλ ερεθίζει το έντερο. - Τι γίνεται αν ξεχάσω να πάρω μια δόση;
Πάρτε την όσο πιο σύντομα θυμηθείτε, εκτός αν πλησιάζει η επόμενη δόση. Σε αυτή την περίπτωση παραλείψτε τη δόση, ποτέ διπλή δόση μαζί. - Πόσο σύντομα θα δω βελτίωση;
Συνήθως 2–6 εβδομάδες μετά την έναρξη. Ενημερώστε το γιατρό εάν δεν δείτε βελτίωση εντός 6 εβδομάδων. - Μπορώ να λαμβάνω Asacol μαζί με παραδοσιακά ελληνικά βότανα ή συμπληρώματα διατροφής;
Όχι χωρίς ιατρική συμβουλή. Πολλά βότανα ή συμπληρώματα μπορεί να μεταβάλουν τη δράση της μεσαλαζίνης ή να έχουν τοξικές επιπτώσεις στα νεφρά.
