Περιγραφή του Φαρμάκου Cyclogyl (Κυκλοπεντολάντη) για χρήση στην Ελλάδα
Βασικές Πληροφορίες Προϊόντος
| Διεθνής Ονομασία (INN) | Cyclopentolate (Κυκλοπεντολάντη) |
|---|---|
| Εμπορικές Ονομασίες στην Ελλάδα | Cyclogyl®, Cyclopentolate Ophthalmic Solution |
| Κωδικός ATC | S01FA04 |
| Μορφές & Περιεκτικότητες | Οφθαλμικές σταγόνες 0.5%, 1% |
| Κατασκευαστές | Alcon Hellas, Recordati Hellas, Novartis |
| Καθεστώς Διάθεσης | Χορηγείται με ιατρική συνταγή (Prescription Only) |
Μηχανισμός Δράσης
Απλά λόγια: Η κυκλοπεντολάντη προκαλεί προσωρινή διαστολή της κόρης του ματιού και παράλυση του μυ που εστιάζει (ατροπίνωση). Αυτό το επιτυγχάνει εμποδίζοντας τη δράση της ακετυλοχολίνης, ουσίας που ρυθμίζει τους μυς του οφθαλμού.
Για ειδικούς: Η κυκλοπεντολάντη είναι παράγωγο της ατροπίνης και αναστέλλει τους μουσκαρινικούς υποδοχείς της ακετυλοχολίνης στον οφθαλμό, προάγοντας κυκλοπληγία και μυδρίαση.
Φαρμακοκινητική
- Απορρόφηση: Ταχεία απορρόφηση διαμέσου του επιπεφυκότα του οφθαλμού.
- Μεταβολισμός: Περιορισμένα συστηματικό, κυρίως ενζυμική υδρόλυση στους ιστούς του ματιού.
- Αποβολή: Νεφρική κυρίως, μικρό κλάσμα απομακρύνεται αμετάβλητο στα ούρα.
- Διάρκεια δράσης: 6-24 ώρες κατά μέσο όρο, σπανιότερα φτάνει έως και 72 ώρες σε ιδιαίτερα ευαίσθητα άτομα.
Χρήση στην Καθημερινότητα & Βέλτιστες Πρακτικές
- Συνήθης δόση για διαγνωστική χρήση: 1-2 σταγόνες στον/στους οφθαλμό/ούς σύμφωνα με εντολή οφθαλμιάτρου, συνήθως επαναλαμβάνεται μετά από 5-10 λεπτά.
- Το φάρμακο χρησιμοποιείται στο ιατρείο, αλλά και στο σπίτι κατόπιν οδηγίας για συγκεκριμένες διαταραχές.
- Αποφεύγετε τον χειρισμό οχημάτων ή επικίνδυνων μηχανημάτων μετά από χρήση λόγω θόλωσης όρασης.
- Συστήνεται η χρήση γυαλιών ηλίου, καθώς η κόρη διαστέλλεται και το μάτι γίνεται πιο ευαίσθητο στο φως.
- Μη μοιράζεστε το φιαλίδιο με άλλα άτομα.
Χορήγηση Πρωί ή Βράδυ
- Πρωινή χορήγηση: Προτιμάται για εξετάσεις ή θεραπείες, ώστε να μειώνεται η ενόχληση από τη θόλωση της όρασης εντός της ημέρας.
- Βραδινή χορήγηση: Ορισμένες θεραπείες σε παιδιά συστήνονται βραδινές ώρες για να μην διαταράσσεται η σχολική δραστηριότητα.
- Συμβουλή: Ακολουθείτε σταθερή ώρα χορήγησης όταν απαιτούνται πολλαπλές δόσεις και μην παραλείπετε εφαρμογές.
Χορήγηση με Τροφή ή Εκτός Γεύματος – Συσχετισμός με την Ελληνική Διατροφή
Η κυκλοπεντολάντη προορίζεται μόνο για οφθαλμική χρήση και δεν σχετίζεται με τη λήψη τροφής ή το ωράριο γευμάτων. Ωστόσο, η χρήση της δεν επηρεάζεται από τη μεσογειακή διατροφή ή τα συνήθη ελληνικά διατροφικά πρότυπα. Αν χρησιμοποιούνται και άλλες οφθαλμικές σταγόνες, τηρήστε τουλάχιστον 10-15 λεπτά διαφορά μεταξύ τους.
Προειδοποιήσεις για Αλληλεπιδράσεις
| Τύπος | Αλληλεπίδραση | Σημείωση |
|---|---|---|
| Φάρμακα | Αντιχολινεργικά (π.χ. ατροπίνη), τρικυκλικά αντικαταθλιπτικά | Αυξάνει ο κίνδυνος συστηματικών ανεπιθύμητων ενεργειών |
| Αλκοόλ | Κατ' αρχήν δεν επηρεάζεται, αλλά αποφύγετε σε υπερευαίσθητα άτομα | Μπορεί να ενισχύσει τη θόλωση όρασης |
| Τρόφιμα | Δεν αναμένονται σημαντικές αλληλεπιδράσεις | - |
Ενδείξεις Χρήσης
| Επίσημες Ενδείξεις | Εκτός Ενδείξεων (Off-label) |
|---|---|
|
|
Δοσολογία ανά Κλινική Ένδειξη & Ηλικία
| Ένδειξη | Ενήλικες | Παιδιά | Ηλικιωμένοι |
|---|---|---|---|
| Διαγνωστική μυδρίαση | 1-2 σταγόνες 1% σε κάθε μάτι, 5-10 λεπτά πριν από την εξέταση | 1 σταγόνα 0.5% ή 1%, 1 φορά – μέγιστο 2 φορές | Όπως στους ενήλικες, συχνά με χαμηλότερη συγκέντρωση |
| Κυκλοπληγία (διάγνωση/θεραπεία) | 1 σταγόνα 1% 2-3 φορές, ανά 5-10 λεπτά, πριν το τεστ | 1 σταγόνα 0.5% ή 1% κάθε 5-15 λεπτά έως 3 φορές | Χαμηλότερη δόση, προσοχή σε συνυπάρχουσες νόσους |
| Φλεγμονές ραγοειδούς | 1 σταγόνα κάθε 6-8 ώρες ανάλογα με τη βαρύτητα | Σύμφωνα με οδηγίες οφθαλμιάτρου | Έλεγχος για ξηροφθαλμία, γλαύκωμα |
Προφίλ Ασφαλείας & Ανεπιθύμητες Ενέργειες
| Συχνές (1-10%) | Λιγότερο συχνές (0.1-1%) | Σπάνιες (<0.1%) | Προειδοποιήσεις |
|---|---|---|---|
|
|
|
|
Οδηγίες Ορθής Χρήσης για την Ελλάδα
- Ξεπλύνετε καλά τα χέρια σας πριν και μετά την εφαρμογή.
- Χρησιμοποιήστε κάθε φιαλίδιο μόνο για τον ίδιο ασθενή.
- Αποφύγετε την επαφή του ρύγχους του φιαλιδίου με τα μάτια ή το δέρμα σας.
- Οι φακοί επαφής να αφαιρούνται πριν την χρήση και να τοποθετούνται τουλάχιστον 30 λεπτά μετά.
- Σε περίπτωση ταυτόχρονης χρήσης άλλων οφθαλμικών σκευασμάτων, να μεσολαβεί διάστημα 10-15 λεπτών.
- Προτιμήστε τη χρήση από εκπαιδευμένο προσωπικό ή σύμφωνα με ιατρικές οδηγίες.
Εναλλακτικές Θεραπείες (ΕΟΠΥΥ – Κωδικοί, Σύγκριση)
- Ατροπίνη (Atropine Sulfate): Ισχυρότερη και μακρύτερης διάρκειας δράση, μεγαλύτερος κίνδυνος παρενεργειών. Χρησιμοποιείται κυρίως σε αμβλυωπία/θεραπεία μυωπίας σε παιδιά.
- Tropicamide (Mydriacyl): Ταχύτερης ενάρξεως, συντομότερη διάρκεια. Μειονέκτημα: συχνότερη επανάληψη, λιγότερο κατάλληλο για φλεγμονές.
- Phenylephrine (Ophthalmic): Χρησιμοποιείται συχνά για μυδρίαση, αλλά δεν προκαλεί κυκλοπληγία.
Όλα αναγράφονται στο Εθνικό Μητρώο Φαρμάκων (ΕΟΦ) και συνταγογραφούνται βάσει της ένδειξης. Οι διαφορές αφορούν κυρίως τη διάρκεια δράσης και το προφίλ ασφαλείας.
Νομικό Καθεστώς, Καταχώρηση και Αποζημίωση στην Ελλάδα
- Το Cyclogyl βρίσκεται καταχωρημένο στον ΕΟΦ, κυκλοφορεί επισήμως στην Ελλάδα.
- Εντάσσεται στον κατάλογο ΕΟΠΥΥ με συνταγή από οφθαλμίατρο.
- Απαιτείται παραπεμπτικό – δεν χορηγείται άνευ ιατρικής παρακολούθησης.
- Η διάθεση γίνεται μόνο μέσω φαρμακείων.
Νεότερη Βιβλιογραφία & Κλινική Καθοδήγηση (2022–2025)
- Σύμφωνα με τον Ευρωπαϊκό Οφθαλμολογικό Οδηγό (2024), η κυκλοπεντολάντη παραμένει πρότυπο για διαγνωστική κυκλοπληγία / μυδρίαση σε παιδιά άνω των 6 μηνών (European Society of Ophthalmology, 2024 Clinical Guidelines).
- Μελέτες στην Ελλάδα (ΙΤΕ, 2023) υποστηρίζουν τη χρήση της στη διάγνωση αμβλυωπίας με ασφάλεια σε ηλικίες 3–12 ετών (Ελληνική Οφθαλμολογική Εταιρεία).
- Άρθρα σε διεθνή επιστημονικά περιοδικά (JAMA Ophthalmology 2022–2025) συγκρίνουν Cyclopentolate με Atropine και σημειώνουν ταχύτερη ανάκτηση όρασης χωρίς σημαντική μείωση της διαγνωστικής ακρίβειας.
Διαθεσιμότητα & Παράδοση – Ενδεικτικές Τιμές
| Συσκευασία | Περιεκτικότητα | Ενδεικτική Λιανική Τιμή | Χρόνος Παράδοσης (Αθήνα) | Χρόνος Παράδοσης (Θεσσαλονίκη) | Χρόνος Παράδοσης (Πάτρα) |
|---|---|---|---|---|---|
| Φιαλίδιο | 5 ml | περίπου 5 – 8 € | εντός 24 ωρών | 1–2 εργάσιμες | 1–2 εργάσιμες |
| Φιαλίδιο | 10 ml | περίπου 8 – 12 € | εντός 24 ωρών | 1–2 εργάσιμες | 2–3 εργάσιμες |
Η διαθεσιμότητα είναι γενικά εξασφαλισμένη. Σε περίπτωση έλλειψης, ενημερώνεστε άμεσα από το φαρμακείο σας.
Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)
- Πόση ώρα διαρκεί το θάμπωμα της όρασης μετά τη χρήση;
Η επίδραση διαρκεί συνήθως 6-24 ώρες, σπανιότερα έως και 48 ώρες. Σε μικρά παιδιά, η αποκατάσταση μπορεί να χρειαστεί περισσότερο χρόνο. - Μπορώ να οδηγήσω μετά τη χρήση Cyclogyl;
Όχι, απαγορεύεται η οδήγηση ή χειρισμός μηχανημάτων όσο διαρκεί η θόλωση ή η αυξημένη φωτοευαισθησία. - Επιτρέπεται η χρήση στους φακούς επαφής;
Οι φακοί επαφής πρέπει να αφαιρούνται πριν από κάθε χρήση και να τοποθετούνται τουλάχιστον 30 λεπτά μετά – αιτιολογείται από πρόσθετα και τον ερεθισμό του κερατοειδούς. - Πού πρέπει να αποθηκεύεται το φιαλίδιο;
Σε θερμοκρασία δωματίου (15–25°C), μακριά από άμεσο ηλιακό φως και πηγές θερμότητας. Μετά το άνοιγμα διατηρείστε έως και 30 ημέρες. - Υπάρχει εναλλακτικό φάρμακο ή θεραπεία;
Ναι, ανάλογα με την ένδειξη, ο γιατρός ενδέχεται να προτείνει άλλες μυδριατικές ή κυκλοπληγικές ουσίες (βλ. παραπάνω ενότητα).
