DUFASTON (Δυδρογεστερόνη): Αναλυτική Περιγραφή για Ασθενείς και Επαγγελματίες Υγείας
Βασικές Πληροφορίες Προϊόντος
| Δραστική Ουσία (INN): | Δυδρογεστερόνη (Dydrogesterone) |
| Εμπορικές Ονομασίες (Ελλάδα): | Duphaston® |
| Κωδικός ATC: | G03DB01 |
| Φαρμακοτεχνικές μορφές & Δυνάμεις: | Δισκία 10 mg |
| Κατασκευαστής: | Abbott Biologicals B.V. (παγκοσμίως) μέσω Abbott Hellas |
| Καθεστώς Διάθεσης: | ΜΟΝΟ ΜΕ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΥΝΤΑΓΗ/ΧΟΡΗΓΕΙΤΑΙ ΑΠΟ ΤΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΦΑΡΜΑΚΕΙΑ |
Μηχανισμός Δράσης
Η δυδρογεστερόνη είναι ένα συνθετικό προγεσταγόνο που μιμείται την φυσιολογική προγεστερόνη του σώματος. Ενεργεί στους υποδοχείς προγεστερόνης, προσφέροντας τα οφέλη της χωρίς ανδρογόνο, οιστρογονική ή γλυκοκορτικοειδή δράση. Είναι ιδιαίτερα χρήσιμη όταν το σώμα δεν παράγει αρκετή προγεστερόνη (π.χ. διαταραχές εμμηνορρυσίας, απειλούμενες αποβολές).
Ειδικό για ειδικούς: Η δυδρογεστερόνη δεσμεύεται με υψηλή εκλεκτικότητα σε υποδοχείς προγεστερόνης, χωρίς ουσιαστική συγγένεια με οιστρογονικούς ή ανδρογονικούς υποδοχείς, προσφέροντας σταθερό προφίλ ασφαλείας.
Φαρμακοκινητική
- Απορρόφηση: Ταχεία και πλήρης από του στόματος (Tmax ~ 0.5-2 ώρες).
- Μεταβολισμός: Ηπατικός, κυρίως σε διυδροδιδρογεστερόνη.
- Απέκκριση: Κυρίως από τα ούρα (περίπου 63% σε 24 ώρες).
- Διάρκεια δράσης: Εντός 24 ωρών, επιτρέποντας συνήθως λήψη 1-2 φορές την ημέρα ανά ένδειξη.
Χρήση στην Καθημερινή Ζωή & Βέλτιστες Πρακτικές (Ελλάδα)
- Συχνότητα: Συνήθως 1-2 δισκία ημερησίως, σύμφωνα με την ιατρική οδηγία.
- Λήψη: Ολόκληρα δισκία με ένα ποτήρι νερό.
- Διάρκεια: Ανάλογα με την ένδειξη (π.χ. 5-25η ημέρα κύκλου ή καθημερινά σε υπογονιμότητα/υποστήριξη εγκυμοσύνης)
- Παρακολούθηση: Περιοδικός ιατρικός έλεγχος για παρακολούθηση της ανταπόκρισης (συνήθως ανά 1-3 μήνες).
- Σύσταση για την Ελλάδα: Να λαμβάνεται ίδια ώρα κάθε μέρα για μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα και μείωση παραλείψεων (σημαντικό με το ελληνικό καθημερινό πρόγραμμα/διατροφή).
Πρωινή vs Βραδινή Λήψη
- Πρωινή λήψη: Ευκολότερη ένταξη στη ρουτίνα, μειώνει την πιθανότητα παράλειψης. Συνιστάται σε άτομα με δυσκολία ύπνου, ώστε να αποφύγουν πιθανούς πονοκεφάλους.
- Βραδινή λήψη: Κάποιοι ασθενείς βρίσκουν το βράδυ πιο πρακτικό. Μπορεί να βοηθήσει σε ήπια υπνηλία που αναφέρεται σπανίως.
- Συμβουλή: Επιλέξτε ώρα που ταιριάζει στο πρόγραμμά σας και διατηρήστε τη σταθερή. Η σταθερότητα στη λήψη οδηγεί σε καλύτερη ρύθμιση των ορμονικών επιπέδων.
Λήψη με ή χωρίς Τροφή – Σχέση με Ελληνικές Διατροφικές Συνήθειες
- Η δυδρογεστερόνη απορροφάται εξίσου καλά με ή χωρίς φαγητό.
- Δεν απαιτεί ανάμιξη με τα κύρια γεύματα, αλλά συνιστάται για αποφυγή στομαχικών διαταραχών (σπάνια).
- Σύσταση: Μπορείτε να το λαμβάνετε πριν ή μετά το πρωινό ή το βραδινό, ανάλογα με τη συνήθειά σας. Δεν επηρεάζουν η ελληνική μεσογειακή διατροφή ή τρόφιμα όπως το ελαιόλαδο και τα γαλακτοκομικά τη δράση του.
Αλληλεπιδράσεις (Φάρμακα, Τροφές, Αλκοόλ)
| Κατηγορία | Αλληλεπίδραση/Προσοχή |
|---|---|
| Αλκοόλ | Δεν αντενδείκνυται, αλλά συνιστάται μέτρο για αποφυγή επιπλέον ηπατικού φορτίου. |
| Αντιβιοτικά (ριφαμπικίνη, κετοκοναζόλη) | Πιθανή μείωση αποτελεσματικότητας λόγω επαγωγής ηπατικών ενζύμων. |
| Αντισυλληπτικά | Δεν επηρεάζει τα από του στόματος αντισυλληπτικά, αλλά η ταυτόχρονη χρήση να γίνεται υπό ιατρική επίβλεψη. |
| Συμπληρώματα διατροφής/Βότανα | Ορισμένα (όπως το St. John’s Wort – βαλσαμόχορτο) μειώνουν τη δράση. |
Ενδείξεις
| Επίσημες ενδείξεις | Off-label χρήσεις |
|---|---|
|
|
Δοσολογία ανά Ένδειξη
| Ένδειξη | Ενήλικες | Παιδιά/Έφηβοι | Ηλικιωμένοι |
|---|---|---|---|
| Δευτεροπαθής αμηνόρροια | 10 mg 2 φορές/ημέρα (11-25η ημέρα κύκλου) | Δεν εφαρμόζεται | Όπως ενήλικες, με προσοχή σε ηπατική δυσλειτουργία |
| Δυσμηνόρροια | 10 mg 2 φορές/ημέρα (5-25η ημέρα κύκλου) | Επί επίμονης εμμηνορρυσίας μετά την εφηβεία, υπό ιατρική παρακολούθηση | Όπως ενήλικες |
| Ενδομητρίωση | 10 mg 2-3 φορές/ημέρα (συνεχόμενα/προσαρμογή) | Δεν συνιστάται | Όπως ενήλικες |
| Απειλούμενη αποβολή | 40 mg εφάπαξ, έπειτα 10 mg κάθε 8 ώρες ως υποστήριξη | Κατ’ εξαίρεση, μόνο υπό γυναικολογικό έλεγχο | Όπως ενήλικες |
Προφίλ Ασφαλείας / Ανεπιθύμητες Ενέργειες
- Συχνές: Πονοκέφαλος, ήπια δυσπεψία, τάση στους μαστούς.
- Λιγότερο συχνές: Αλλαγή διάθεσης, ναυτία, ημικρανίες, διαταραχές κύκλου.
- Σπάνιες: Αλλεργικές αντιδράσεις, ηπατική δυσλειτουργία (ιογενής ηπατίτιδα, ίκτερος), διόγκωση μαστών, αϋπνία.
Οδηγίες Ορθής Χρήσης (Συμβουλές Από Φαρμακοποιό/Ιατρό στην Ελλάδα)
- Ακολουθείτε πάντα τη δοσολογία όπως ορίζει ο γυναικολόγος σας.
- Εάν ξεχάσετε δόση, λάβετε την αμέσως μόλις το θυμηθείτε, εκτός αν πλησιάζει η επόμενη – ΜΗΝ διπλασιάζετε δόσεις.
- Αποφύγετε τη χρήση με συμπληρώματα ή φυτικά προϊόντα χωρίς ιατρική συμβουλή.
- Φυλάσσετε το φάρμακο στη συσκευασία του, σε θερμοκρασία δωματίου, μακριά από φως και υγρασία.
- Επικοινωνήστε άμεσα με τον γιατρό ή φαρμακοποιό σε περίπτωση εμφάνισης ανεπιθύμητης ενέργειας.
- Η συνεχής ιατρική παρακολούθηση είναι απαραίτητη για συστηματική χρήση ή μακροχρόνια θεραπεία.
Εναλλακτικές Θεραπείες – Συγκριτική Επισκόπηση (Αποζημίωση ΕΟΠΥΥ)
- Φαίνεται στην αγορά, με αποζημίωση:
- Αγνό προγεσταγόνο (Utrogestan®, κάψουλες μικροποιημένης προγεστερόνης) – φυσικότερο προφίλ, υψηλότερο κόστος, αυξημένη πιθανότητα υπνηλίας σε κάποιες. Χρήσιμο σε εξωσωματική γονιμοποίηση.
- Μεδροξυπρογεστερόνη (Provera®) – άλλος προφίλ ασφάλειας και ανεπιθύμητων.
- Οιστρογονο-προγεσταγονικοί συνδυασμοί (διάφορες εμπορικές ονομασίες).
- Σύγκριση: Η δυδρογεστερόνη ξεχωρίζει για την απουσία ανδρογονικών/οιστρογονικών επιδράσεων και την καλή ανεκτικότητα.
Νομικό/Καθεστώς Κυκλοφορίας, Σύνταξής & Αποζημίωσης στην Ελλάδα
- Επίσημη κυκλοφορία με άδεια από τον ΕΟΦ (Εθνικός Οργανισμός Φαρμάκων – Aριθμός Κυκλοφορίας στο Μητρώο Φαρμάκων).
- Αποζημειώνεται κατά περίπτωση από τον ΕΟΠΥΥ βάσει ένδειξης και ιατρικής τεκμηρίωσης, ειδικά για ενδομητρίωση, αμηνόρροια, υπογονιμότητα και απειλούμενη αποβολή.
- Διατίθεται μόνο με ιατρική συνταγή (ηλεκτρονική ή χειρόγραφη) από εξειδικευμένο ιατρό (γυναικολόγο, ενδοκρινολόγο).
- Παρακολουθείται η χρηστή συνταγογράφηση σύμφωνα με κλινικά πρωτόκολλα (Ελληνική Εταιρεία Γυναικολογικής Ενδοκρινολογίας, Eγκυκλίους ΕΟΦ και ΕΟΠΥΥ).
Πρόσφατη Βιβλιογραφία/Κατευθυντήριες Οδηγίες (2022-2025)
- Σύμφωνα με Ελληνική Εταιρεία Γυναικολογικής Ενδοκρινολογίας (2022): H δυδρογεστερόνη συνιστάται σε ανεπάρκεια ωχρινικής φάσης, απειλούμενη αποβολή και ενδομητρίωση, σε λογικές δόσεις και υπό τακτική ιατρική παρακολούθηση.
- Διεθνής αξιολόγηση (Human Reproduction Update, 2023): Η δυδρογεστερόνη έχει ασφαλές προφίλ και παρόμοια/ ανώτερη αποτελεσματικότητα από μικροποιημένη προγεστερόνη σε επιλεγμένες ενδείξεις.
- Νέες κατευθυντήριες (ESHRE 2024): Ασφάλεια στη χρήση κατά τη διάρκεια κύησης/υποβοηθούμενης αναπαραγωγής – με έμφαση στην επίβλεψη από ειδικούς.
Διαθεσιμότητα & Τρόποι Παράδοσης (Ελλάδα)
| Συσκευασία | Τυπική Τιμή (2024) | Χρόνος Παράδοσης |
|---|---|---|
| Δισκία 10 mg x 20 | 10-13 € | Αθήνα: αυθημερόν / Θεσσαλονίκη: 1-2 ημέρες / Πάτρα, Ηράκλειο: 2-3 ημέρες |
| Δισκία 10 mg x 60 | 27-32 € | Όπως παραπάνω |
- Διαθέσιμο στα περισσότερα φαρμακεία και διαδικτυακές παραγγελίες με συνταγή.
- Σε έκτακτες περιπτώσεις (απειλούμενη αποβολή) με άμεση παραγγελία/παραλαβή.
Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)
1. Μπορώ να πάρω Duphaston χωρίς συνταγή;
Όχι, η αγορά και χρήση του Duphaston στην Ελλάδα απαιτεί αποκλειστικά ιατρική συνταγογράφηση.
2. Τι να κάνω αν ξεχάσω μια δόση;
Πάρτε τη δόση μόλις το θυμηθείτε. Αν η επόμενη δόση είναι κοντά, παραλείψτε τη χαμένη και συνεχίστε κανονικά – μην διπλασιάζετε τις δόσεις.
3. Μπορώ να οδηγήσω/εργαστώ μετά τη λήψη;
Η δυδρογεστερόνη σπάνια προκαλεί υπνηλία ή διαταραχές προσοχής, αλλά εάν νιώσετε ασυνήθιστη κόπωση/ζαλάδα, αποφύγετε την οδήγηση ή εργασία με μηχανήματα.
4. Υπάρχουν εναλλακτικά σκευάσματα;
Ναι, υπάρχουν φυσικές προγεστερόνες (Utrogestan®) ή μεδροξυπρογεστερόνη (Provera® κ.λπ.). Ο γιατρός θα σας βοηθήσει να επιλέξετε με βάση τις ανάγκες και την ανεκτικότητα.
5. Συνδυάζεται με ορμονικά αντισυλληπτικά ή άλλες θεραπείες αναπαραγωγής;
Επιτρέπεται, αλλά μόνο με ιατρική παρακολούθηση, καθώς απαιτείται τροποποίηση δοσολογίας και αλληλεπίδραση υπό επίβλεψη.
