Γλυβουρίδη (Glyburide) – Αναλυτική Περιγραφή για Ασθενείς στην Ελλάδα
Βασικές Πληροφορίες Προϊόντος
| Διεθνής Ονομασία (INN) | Γλυβουρίδη (Glyburide, γνωστή και ως Glibenclamide) |
| Εμπορικές Ονομασίες στην Ελλάδα | Daonil®, Glibenclamide Win®, Glibenese® (ανάλογα με τον παρασκευαστή) |
| ATC Κωδικός | A10BB01 |
| Διαθέσιμες Μορφές & Δυναμικότητες | Δισκία 2,5 mg και 5 mg |
| Παρασκευαστές | Sanofi, Win Medica, Uni-pharma, Elpen A.E. κ.α. |
| Κατάσταση Διάθεσης | Με Ιατρική Συνταγή (Rx) – Μόνο από φαρμακείο |
Μηχανισμός Δράσης
Η γλυβουρίδη ανήκει στα σουλφονυλουρίες, φάρμακα που βοηθούν στη μείωση του σακχάρου στο αίμα.
Απλή επεξήγηση: Αυξάνει την απελευθέρωση ινσουλίνης από το πάγκρεας, κυρίως όταν υπάρχει υπολειπόμενη λειτουργία των β-κυττάρων.
Για ειδικούς: Δεσμεύεται σε υπομονάδες SUR1 των διαύλων καλίου ATP στις κυτταρικές μεμβράνες των β-κυττάρων του παγκρέατος, προκαλώντας αποπόλωση και απελευθέρωση ενδογενούς ινσουλίνης.
Φαρμακοκινητική
- Απορρόφηση: Εύκολα απορροφάται από το γαστρεντερικό μετά από από του στόματος χορήγηση (μέγιστη συγκέντρωση 2-4 ώρες).
- Μεταβολισμός: Μεταβολίζεται κυρίως στο ήπαρ μέσω CYP2C9, παράγοντας ανενεργούς και μικρής δραστικότητας μεταβολίτες.
- Αποβολή: 50% μέσω των νεφρών (ούρα), 50% μέσω των χοληφόρων (κόπρανα).
- Διάρκεια δράσης: 12-24 ώρες, αλλά η υπογλυκαιμική της δράση συνήθως διαρκεί 12 ώρες.
Χρήση στην Καθημερινότητα & Βέλτιστες Πρακτικές στην Ελλάδα
Η γλυβουρίδη ενδείκνυται για ενήλικες με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2, όταν η διατροφή και η άσκηση δεν επαρκούν. Η δοσολογία εξατομικεύεται, ξεκινώντας συχνά με 2,5-5 mg ημερησίως, αυξανόμενη σταδιακά έως 15 mg εφόσον απαιτείται. Συνιστάται η λήψη νωρίς το πρωί με το κύριο γεύμα.
Στην Ελλάδα, η μεσογειακή διατροφή και τα πλούσια σε υδατάνθρακες γεύματα απαιτούν ιδιαίτερη προσοχή στον συγχρονισμό της λήψης και τον έλεγχο των επιπέδων γλυκόζης.
Πρωινή ή Βραδινή Λήψη – Συμβουλές & Συχνές Τακτικές
- Πλεονεκτήματα πρωινής λήψης: Καλύτερος έλεγχος μεταγευματικού σακχάρου, μειωμένος κίνδυνος νυκτερινής υπογλυκαιμίας.
- Μειονεκτήματα βραδινής λήψης: Αυξημένος κίνδυνος υπογλυκαιμίας κατά τη διάρκεια της νύχτας.
- Συμβουλή: Πάντα να τηρείτε σταθερή ώρα λήψης, προσαρμοσμένη στον κύριο όγκο υδατανθράκων της ημέρας.
Λήψη με ή χωρίς Τρόφιμα – Κοινές Ερωτήσεις Ελλήνων Ασθενών
Η λήψη πρέπει να γίνεται μαζί με το πρωινό ή το κυρίως γεύμα, ώστε να συγχρονίζεται με την αύξηση της γλυκόζης. Η Ελλάδα παραδοσιακά έχει πλούσια πρωινά/μεσημεριανά, οπότε συνιστάται η λήψη προ του γεύματος για καλύτερο γλυκαιμικό έλεγχο.
Προειδοποιήσεις Αλληλεπιδράσεων
| Τύπος | Παράδειγμα | Σύσταση |
| Τροφές | Λιπαρά γεύματα, μεγάλα γεύματα με ψωμί, μακαρόνια, ρύζι | Αποφύγετε λήψη χωρίς τροφή/με μικρά γεύματα |
| Αλκοόλ | Κρασί, ούζο, τσίπουρο | Μπορεί να ενισχύσει την υπογλυκαιμία. Καταναλώστε με προσοχή ή περιορίστε. |
| Φάρμακα | Β-αναστολείς, αντιβιοτικά (σουλφοναμίδες), αντιμυκητιασικά, κορτικοειδή | Συμβουλευτείτε τον γιατρό ή φαρμακοποιό σας για πιθανές αλληλεπιδράσεις. |
| Χυμοί | Γκρέιπφρουτ, πορτοκάλι | Μπορεί να επηρεάσουν τα επίπεδα του φαρμάκου. |
Ενδείξεις
| Ενδείξεις | Κατάσταση |
| Σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2 | Επίσημη ένδειξη (ΕΟΦ) |
| Διαβήτης κύησης (Σε επιλεγμένες περιπτώσεις) | Off-label (σύμφωνα με διεθνείς οδηγίες, όχι επίσημα στην Ελλάδα) |
Δοσολογία βάσει Κλινικών Ενδείξεων
| Κατηγορία Ασθενών | Τυπική Αρχική Δόση | Μέγιστη Ημερήσια Δόση |
| Ενήλικες | 2,5-5 mg 1 φορά/ημέρα | 15 mg |
| Ηλικιωμένοι (>65 ετών) | 2,5 mg (χαμηλότερη έναρξη λόγω κινδύνου υπογλυκαιμίας) | 7,5-10 mg |
| Παιδιά | Μη ενδεδειγμένη - Δεν συστήνεται | |
| Ασθενείς με νεφρική/ηπατική ανεπάρκεια | Προσαρμογή ή αποφυγή (υψηλός κίνδυνος υπογλυκαιμίας) | |
Προφίλ Ασφαλείας – Συχνές & Σπάνιες Παρενέργειες
| Συχνότητα | Παρενέργεια | Συμπτώματα |
| Πολύ συχνά | Υπογλυκαιμία | Τρέμουλο, ιδρώτας, ταχυκαρδία, κούραση |
| Συχνά | Γαστρεντερικές διαταραχές | Ναυτία, έμετος, διάρροια |
| Όχι συχνά | Αλλεργικές αντιδράσεις | Εξάνθημα, φαγούρα |
| Σπάνια | Αναιμία, ακοκκιοκυτταραιμία | Αδυναμία, εύκολη αιμορραγία |
| Πολύ σπάνια | Ηπατοκυτταρική βλάβη, ίκτερος | Κιτρίνισμα δέρματος/ματιών |
- Πρέπει να ενημερώσετε άμεσα τον γιατρό ή φαρμακοποιό σας αν αντιμετωπίσετε υπογλυκαιμικές αντιδράσεις (ιδρώτας, ταραχή, σύγχυση).
- Λιγότερο κοινές, αλλά σοβαρές παρενέργειες: βαριά αλλεργία, διαταραχές ήπατος/αίματος.
Συμβουλές Ορθής Χρήσης – Πρακτικά Tips για την Ελλάδα
- Να διατηρείτε σταθερό ωράριο λήψης κάθε μέρα, ιδανικά μαζί με το πρωινό/μεσημεριανό.
- Μην διακόπτετε απότομα, εκτός αν σας το υποδείξει ο γιατρός.
- Μετράτε τακτικά το σάκχαρο, ειδικά τις πρώτες εβδομάδες.
- Ενημερώστε ιατρό για τυχόν άλλα φάρμακα ή βότανα που χρησιμοποιείτε.
- Αποθηκεύστε σε θερμοκρασία δωματίου και μακριά από υγρασία/ήλιο.
- Φροντίστε για επαρκές ενδιάμεσο φαγητό (σνακ) σε εκδρομές, περίοδοι νηστείας, κοινωνικές υποχρεώσεις.
Εναλλακτικές Θεραπείες (ΕΟΠΥΥ – Reimbursed Options)
- Μετφορμίνη: Πρώτης γραμμής, συχνά συνδυάζεται με Γλυβουρίδη—καλύτερη για παχύσαρκους ή διαβήτες με αντίσταση στην ινσουλίνη.
- Γλιμεπιρίδη: Παρόμοιας δράσης, μικρότερος κίνδυνος υπογλυκαιμίας.
- Δαπαγλιφλοζίνη, Εμπαγλιφλοζίνη (SGLT2 αναστολείς): Νεότερα, καρδιοπροστατευτικά.
- Γλιπτινες (DPP-4 αναστολείς): Με ήπια αποτελεσματικότητα στη γλυκόζη, ασφαλείς στους ηλικιωμένους.
- Ινσουλίνη: Σε σοβαρό ή απορυθμισμένο διαβήτη. Αυξημένη συχνότητα υπογλυκαιμίας.
Ο ΕΟΠΥΥ καλύπτει όλες τις παραπάνω, με συμμετοχή που εξαρτάται από το εισόδημα και το ιστορικό του ασθενούς.
| Φάρμακο | Υπέρ | Κατά |
| Γλυβουρίδη | Χαμηλό κόστος, πολύχρονη εμπειρία χρήσης | Υψηλός κίνδυνος υπογλυκαιμίας, προσοχή σε ηλικιωμένους |
| Μετφορμίνη | Καλή ασφάλεια, χωρίς κίνδυνο υπογλυκαιμίας | Γαστρεντερικές ενοχλήσεις, όχι σε βαριά νεφρική ανεπάρκεια |
| SGLT2 αναστολείς | Καρδιοπροστασία, απώλεια βάρους | Υψηλότερο κόστος, ουρολοιμώξεις |
Νομοθεσία, Καταχώρηση και Αποζημίωση στην Ελλάδα
- Κυκλοφορεί με άδεια του Εθνικού Οργανισμού Φαρμάκων (ΕΟΦ) και ευρωπαϊκή έγκριση EMA.
- Αποζημιώνεται από τον ΕΟΠΥΥ με 25% συμμετοχή ή χαμηλότερη για ειδικές ομάδες.
- Διατίθεται μόνο με ιατρική συνταγή βάσει ισχύουσας νομοθεσίας ΦΕΚ/ΥΥΚΑ (Ν. 3816/2010).
- Απαγορεύεται η αγορά από μη αδειοδοτημένους παρόχους (μόνο φαρμακεία).
Νεότερα Δεδομένα & Οδηγίες (2022–2025)
- Σύμφωνα με τις οδηγίες της ΕΛΛΔΙΑΒ (Ελληνική Διαβητολογική Εταιρεία) και της Ευρωπαϊκής Εταιρείας Διαβήτη (EASD, 2023), οι σουλφονυλουρίες παραμένουν αποτελεσματική εναλλακτική σε συγκεκριμένες ομάδες ασθενών—ιδίως όταν η μετφορμίνη δεν επαρκεί ή αντενδείκνυται.
- Τα νεότερα συστήματα συνεχούς γλυκόζης (CGM) συνιστώνται για άτομα με υψηλό κίνδυνο υπογλυκαιμίας, όπως ηλικιωμένοι σε αγωγή με γλυβουρίδη.
- Βιβλιογραφία:
• ΕΛΛΔΙΑΒ 2023: "Κατευθυντήριες Οδηγίες για τον Σακχαρώδη Διαβήτη", www.ede.gr
• American Diabetes Association, 2024: Standards of Care in Diabetes
Διαθεσιμότητα & Παράδοση – Συσκευασίες, Τιμές & Χρόνοι Αποστολής
| Συσκευασία | Δόση / tab | Δισκία | Ενδεικτική Λιανική Τιμή (2024) |
| Daonil® | 5 mg | 30 | 2,20–2,50 € |
| Daonil® | 2,5 mg | 30 | 1,80–2,10 € |
| Glibenclamide Win® | 5 mg | 30 | 2,30 € |
| Πόλη | Ενδεικτικός Χρόνος Παράδοσης |
| Αθήνα | 1–2 εργάσιμες ημέρες |
| Θεσσαλονίκη | 1–3 εργάσιμες ημέρες |
| Πάτρα, Ηράκλειο, Λάρισα | 2–4 εργάσιμες ημέρες |
| Νησιά & απομακρυσμένες περιοχές | έως 5 εργάσιμες ημέρες |
Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)
- Πρέπει να παίρνω πάντα τη γλυβουρίδη την ίδια ώρα;
Ναι. Η σταθερή ώρα λήψης (ιδίως με το ίδιο γεύμα κάθε μέρα) βοηθά στον καλύτερο μεταβολικό έλεγχο και μειώνει τον κίνδυνο υπογλυκαιμίας. - Τι να κάνω αν ξεχάσω μια δόση;
Παραλείψτε τη δόση αν πλησιάζει το επόμενο γεύμα/δόση. Μη διπλασιάζετε ποτέ τις δόσεις. Συνεννοηθείτε με τον ιατρό για περισσότερες οδηγίες. - Μπορώ να το χρησιμοποιήσω με μετφορμίνη ή άλλα αντιδιαβητικά;
Ναι, συχνά συνδυάζεται με μετφορμίνη. Ενημερώστε πάντα τον γιατρό ή φαρμακοποιό σας για όλους τους συνδυασμούς που λαμβάνετε. - Βλάπτει αν αλλάξω μάρκα γλυβουρίδης;
Συνήθως όχι, αλλά ενδέχεται να υπάρχει διαφορά στη βιοδιαθεσιμότητα μεταξύ γενοσήμων. Αναφέρετε τυχόν νέα συμπτώματα σε αλλαγή σκευάσματος. - Μπορώ να σταματήσω τη γλυβουρίδη αν το σάκχαρό μου είναι καλό;
Ποτέ χωρίς οδηγία ιατρού. Το καλό σάκχαρο δείχνει ότι οφείλεται στην αγωγή σας. Συζητήστε με τον γιατρό για σταδιακή διακοπή ή αναπροσαρμογή.