Τheo-24 CR (Θεοφυλλίνη) – Αναλυτική Περιγραφή για Ασθενείς στην Ελλάδα
Βασικές Πληροφορίες προϊόντος
| Διεθνής Ονομασία (INN) | Theophylline |
|---|---|
| Εμπορικές ονομασίες στην Ελλάδα | Theo-24 CR, TheoDur, Theophylline-Merc, Theolong, Theotard |
| Κωδικός ATC | R03DA04 |
| Διαθέσιμες μορφές/εμπορικές ισχύς | Παρατεταμένης αποδέσμευσης δισκία/capsules: 100mg, 200mg, 300mg, 400mg |
| Κατασκευαστές | Abbott, Mylan, Sandoz, DEMO, Winmedica |
| Νομική Κατάσταση | Διατίθεται με ιατρική συνταγή (κατηγορία Rx, Προϊόν Ελεγχόμενης Διανομής στην Ελλάδα) |
Μηχανισμός Δράσης
Απλή περιγραφή: Η θεοφυλλίνη ανήκει στην κατηγορία των μεθυλοξανθινών και δρα διαστέλλοντας τους βρόγχους, δηλαδή χαλαρώνει τους μυς στους αεραγωγούς των πνευμόνων, βοηθώντας στην ευκολότερη αναπνοή σε άτομα με άσθμα και χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια (ΧΑΠ). Παράλληλα, διαθέτει ήπιες διεγερτικές δράσεις στην καρδιά και το κεντρικό νευρικό σύστημα.
Για επαγγελματίες υγείας: Η θεοφυλλίνη αναστέλλει τη φωσφοδιεστεράση τύπου III και IV, αυξάνοντας τα ενδοκυττάρια επίπεδα cAMP, καταλήγοντας σε βρογχοδιαστολή. Επιπλέον, παρουσιάζει αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες και μειώνει την έκκριση κυτοκινών από ουδετερόφιλα και άλλα φλεγμονώδη κύτταρα.
Φαρμακοκινητική (Απορρόφηση, Μεταβολισμός, Αποβολή, Διάρκεια Δράσης)
- Απορρόφηση: Τα δισκία παρατεταμένης αποδέσμευσης (CR) απορροφώνται πλήρως από το γαστρεντερικό σωλήνα εντός 4–8 ωρών.
- Μέγιστη συγκέντρωση στο πλάσμα: 4–12 ώρες μετά τη χορήγηση (ανάλογα με το σκεύασμα).
- Μεταβολισμός: Η θεοφυλλίνη μεταβολίζεται κυρίως στο ήπαρ μέσω CYP1A2. Ο ρυθμός μεταβολισμού ποικίλει ανάλογα με την ηλικία, το κάπνισμα και τη συνοσηρότητα.
- Αποβολή: Απομακρύνεται από τα ούρα ως μεταβολίτες (80–90%), με ημιζωή 6–12 ώρες σε ενήλικες (λιγότερο σε καπνιστές, περισσότερο σε ηλικιωμένους ή ασθενείς με ηπατική/καρδιακή ανεπάρκεια).
- Διάρκεια δράσης: 12–24 ώρες με σκευάσματα CR – συχνά απαιτείται 2 φορές ημερήσια χορήγηση.
Χρήση στην Καθημερινή Ζωή & Βέλτιστες Πρακτικές (Ελληνικό Περιβάλλον)
Ενδείκνυται: Σε ενήλικες και παιδιά άνω των 6 ετών με επίμονο άσθμα ή ΧΑΠ που δεν ρυθμίζονται επαρκώς με εισπνεόμενα φάρμακα.
Τυπικές δόσεις: Προσαρμόζονται βάσει βάρους, νεφρικής/ηπατικής λειτουργίας και θεραπευτικής παρακολούθησης (θεραπευτικό εύρος αίματος: 10–20 μg/mL). Ξεκινάται με χαμηλότερες δόσεις και αυξάνεται βαθμιαία.
Τρόπος λήψης: Κατά προτίμηση τις ίδιες ώρες καθημερινά. Τα παρατεταμένης αποδέσμευσης δισκία ΘΕΟ-24 CR πρέπει να καταπίνονται ολόκληρα χωρίς μάσημα ή σύνθλιψη. Συνίσταται η τακτική ιατρική παρακολούθηση και εργαστηριακός έλεγχος.
Παραδείγματα: Έναρξη με 200mg κάθε 12 ώρες. Προσαρμογή δόσης γίνεται υπό παρακολούθηση επιπέδων αίματος, ιδιαίτερα σε ηλικιωμένους, ασθενείς με ηπατική ανεπάρκεια ή καπνιστές (που απαιτούν υψηλότερες δόσεις).
Δόση Πρωί vs Βράδυ – Συμβουλές για Κανονικότητα
- Συνήθως δίνεται κάθε 12 ώρες (π.χ. στις 8:00 & 20:00), διευκολύνοντας τη σταθερή συγκέντρωση φαρμάκου στο αίμα.
- Λήψη το βράδυ μπορεί σε ορισμένους να προκαλέσει διαταραχές ύπνου — προτιμήστε πρωινή δόση σε περιστατικά αϋπνίας.
- Τηρείτε τις ίδιες ώρες και αποφύγετε παράλειψη δόσης.
- Σημειώστε ότι η τροποποίηση δόσης πρέπει να επιβλέπεται από ιατρό.
Με ή χωρίς φαγητό; Επιδράσεις Γεύματος & Ελληνικές Διατροφικές Συνήθειες
Μπορεί να ληφθεί με ή χωρίς φαγητό, ωστόσο η λήψη της θεοφυλλίνης με ελαφρύ γεύμα (όπως ελληνικό πρωινό ή snack) μπορεί να συμβάλει σε καλύτερη ανεκτικότητα και μειωμένες γαστρεντερικές ενοχλήσεις, χωρίς σημαντική μεταβολή της απορρόφησης.
Αποφύγετε βαριές τροφές με πολλά λιπαρά (π.χ. βαριά εστιατόρια, λιπαρά ψητά, μεγάλες μερίδες σε οικογενειακά τραπέζια), καθώς αυτές μπορεί να επιταχύνουν ή να καθυστερήσουν την απορρόφηση, δημιουργώντας διακυμάνσεις επιπέδων στο αίμα.
Η κατανάλωση καφεΐνης (καφές, τσάι, ενεργειακά ποτά) πρέπει να περιορίζεται, διότι αυξάνει τον κίνδυνο παρενεργειών (υπερένταση, ταχυκαρδία).
Αλληλεπιδράσεις – Προσοχή σε Τρόφιμα, Αλκοόλ, Φάρμακα
| Κατηγορία | Τι να προσέξετε | Συμβουλή |
|---|---|---|
| Καφές, Τσάι, Κακάο | Περιέχουν καφεΐνη, όπως και η θεοφυλλίνη | Περιορίστε κατανάλωση για να αποτρέψετε υπερβολική διέγερση/παρενέργειες |
| Αλκοόλ | Αυξάνει τον κίνδυνο ηπατικής βλάβης & επηρεάζει μεταβολισμό | Κατανάλωση με μέτρο ή καλύτερα αποφύγετε |
| Αντιβιοτικά (π.χ. ερυθρομυκίνη, σιπροφλοξασίνη) | Αναστέλλουν τον μεταβολισμό της θεοφυλλίνης | Πιθανός κίνδυνος τοξικότητας – ενημερώστε τον ιατρό σας |
| Κάπνισμα | Επιταχύνει τον μεταβολισμό της θεοφυλλίνης | Μπορεί να απαιτηθεί υψηλότερη δόση ή αναπροσαρμογή με διακοπή καπνίσματος |
| Αντισυλληπτικά, β-αναστολείς, αντισπασμωδικά | Αλληλεπίδραση με μεταβολισμό ή δράση | Ενημερώστε το φαρμακοποιό/γιατρό σας |
Ενδείξεις (εγκεκριμένες & off-label)
| Επίσημες ενδείξεις | Βρογχικό άσθμα, ΧΑΠ (όταν η εισπνεόμενη θεραπεία ανεπαρκεί) |
|---|---|
| Εκτός ενδείξεων (off-label) | Απνοια πρόωρων νεογνών (νοσοκομειακές μονάδες), χρόνια ανθεκτικός βήχας |
Δοσολογία Ανά Κλινική Ένδειξη
| Ηλικιακή ομάδα / Κατάσταση | Αρχική δόση | Συνηθισμένη δόση συντήρησης | Μέγιστη δόση |
|---|---|---|---|
| Ενήλικες | 200mg κάθε 12 ώρες | 300–400mg κάθε 12 ώρες (ανάλογα με ανάγκες και ανεκτικότητα) | 800mg ανά 24ωρο |
| Παιδιά (6–16 ετών) | 10mg/kg/24ωρο | 13–20mg/kg/24ωρο (σε 2 δόσεις) | 20mg/kg/24ωρο ή έως 600mg |
| Ηλικιωμένοι/ασθενείς με νεφρική/ηπατική ανεπάρκεια | 100–200mg κάθε 24 ώρες | Προσαρμογή βάσει επίπεδων αίματος | Όπως παραπάνω, αλλά με συχνό έλεγχο επιπέδων |
Ασφάλεια & Ανεπιθύμητες Ενέργειες
- Συχνές: Ναυτία, εμετός, αϋπνία, κεφαλαλγία, αίσθημα υπερέντασης, ταχυκαρδία, τρόμος.
- Σπανιότερες: Διαταραχές ύπνου, ανησυχία, γαστρεντερικές διαταραχές, ερυθρότητα προσώπου.
- Σπάνιες/Σοβαρές: Αρρυθμίες, σπασμοί, υπερθερμία, τοξικότητα (ιδίως σε υπερδοσολογία ή αλληλεπιδράσεις).
- Προειδοποιήσεις: Η χρήση σε ασθενείς με ιστορικό επιληψίας, σοβαρή ηπατική/καρδιακή ανεπάρκεια, έλκος δωδεκαδακτύλου/στομάχου απαιτεί αυξημένη προσοχή.
Κατευθυντήριες Γραμμές για Ορθή Χρήση (Συμβουλές φαρμακοποιού στην Ελλάδα)
- Να ακολουθείτε αυστηρά τη δοσολογία που συνιστά ο ιατρός.
- Μην διακόπτετε απότομα τη θεραπεία χωρίς ιατρική ενημέρωση.
- Καταπίνετε τα δισκία ολόκληρα.
- Αποφύγετε βαριά κατανάλωση καφεΐνης και αλκοόλ.
- Σε περίπτωση ταυτόχρονης αγωγής με άλλα φάρμακα, συμβουλευτείτε τον φαρμακοποιό ή το γιατρό σας.
- Αποθηκεύστε το φάρμακο μακριά από παιδιά και σε μέρος δροσερό & ξηρό.
- Τακτικός έλεγχος αίματος για τα επίπεδα θεοφυλλίνης με βάση τις οδηγίες.
- Ειδοποιήστε αμέσως το γιατρό για συμπτώματα τοξικότητας (σοβαρή ναυτία, έντονη ταχυκαρδία, σπασμούς).
Εναλλακτικές Επιλογές – Καλυπτόμενα από τον ΕΟΠΥΥ
- Εισπνεόμενα κορτικοστεροειδή (π.χ. budesonide, fluticasone)
- Βρογχοδιασταλτικά μακράς δράσης (π.χ. salmeterol, formoterol)
- Μοντελουκάστη (σε ιδιαίτερες περιπτώσεις αλλεργικού άσθματος)
- Αντιχολινεργικά (tiotropium σε ΧΑΠ)
- Βιολογικοί παράγοντες (omalizumab, mepolizumab — específicas ενδείξεις)
Συγκριτική αξιολόγηση: Η θεοφυλλίνη αποτελεί οικονομική επιλογή για ανθεκτικά περιστατικά, αλλά προτιμώνται πλέον τα εισπνεόμενα φάρμακα λόγω καλύτερου προφίλ ασφαλείας και λιγότερων αλληλεπιδράσεων.
Νομικό Καθεστώς, Εγγραφή & Αποζημίωση στην Ελλάδα
- Άδεια κυκλοφορίας από τον ΕΟΦ (Εθνικός Οργανισμός Φαρμάκων, GR/marketing authorization)
- Διατίθεται αυστηρά με ιατρική συνταγή (Νόμος 3459/2006, συνταγογράφηση στο μητρώο φαρμάκων ΕΟΠΥΥ)
- Αποζημιώνεται πλήρως από τον ΕΟΠΥΥ υπό τις εγκεκριμένες ενδείξεις (φάκελος φαρμάκου, σχετικές ΦΚΑ κωδικοποιήσεις)
- Η διάθεση ελέγχεται βάσει εθνικών & ευρωπαϊκών κατευθυντήριων οδηγιών
Επιλεγμένες Νεότερες Οδηγίες & Έρευνες (2022–2025)
- GOLD 2023 (ΧΑΠ): Η θεοφυλλίνη χορηγείται δεύτερης/τρίτης γραμμής, με έμφαση στον έλεγχο επιπέδων για αποφυγή τοξικότητας.
- GINA 2023 (Άσθμα): Προτιμάται μόνο σε ανθεκτικές μορφές όταν τα εισπνεόμενα δε φτάνουν στα επιθυμητά αποτελέσματα.
- Ελληνική Πνευμονολογική Εταιρεία (2024): Προτείνεται συχνός εργαστηριακός έλεγχος σταθερών ασθενών στην κοινότητα.
- Μελέτη EMA 2022: Επιβεβαιώνει χαμηλότερη συχνότητα χρήσης νέας θεοφυλλίνης λόγω προόδου στα εισπνεόμενα therapies.
Διαθεσιμότητα & Παράδοση (Ενδεικτική Τιμολόγηση/Παραλαβή στην Ελλάδα)
| Συσκευασία | Τιμή λιανικής (GR) | Διαθεσιμότητα | Παράδοση Αθήνα | Παράδοση Θεσσαλονίκη | Παράδοση Ηράκλειο |
|---|---|---|---|---|---|
| Theo-24 CR 200mg x60 δισκία | 6,30 € | Άμεσα διαθέσιμο στα μεγάλα φαρμακεία | 1–2 εργάσιμες ημέρες | 2–3 εργάσιμες ημέρες | 2–3 εργάσιμες ημέρες |
| Theo-24 CR 400mg x30 δισκία | 4,90 € | Κατόπιν παραγγελίας | 2–4 εργάσιμες ημέρες | 2–4 εργάσιμες ημέρες | 4–5 εργάσιμες ημέρες |
Συχνές Ερωτήσεις Ασθενών (FAQ)
- Πόσο γρήγορα δρω τα δισκία Theo-24 CR και πότε θα νιώσω βελτίωση;
Τα δισκία ξεκινούν να δρουν εντός 4–8 ωρών. Οι περισσότεροι ασθενείς νιώθουν βελτίωση στην αναπνοή μέσα στο πρώτο 24ωρο από την έναρξη. - Μπορώ να συνδυάσω θεοφυλλίνη με καφέ ή τσάι;
Ιδανικά, περιορίστε την ταυτόχρονη κατανάλωση καφεΐνης, καθώς μπορεί να εντείνει παρενέργειες όπως ταχυκαρδία ή αϋπνία. - Τι κάνω αν ξεχάσω μια δόση;
Λάβετε τη δόση μόλις το θυμηθείτε. Αν πλησιάζει η ώρα της επόμενης, παραλείψτε τη χαμένη δόση & συνεχίστε κανονικά. Μην διπλασιάζετε τη δόση. - Μπορώ να λάβω τη θεοφυλλίνη πολλά χρόνια;
Ναι, αρκεί να γίνεται τακτική παρακολούθηση και αιματολογικός έλεγχος από τον ιατρό σας. - Υπάρχουν εναλλακτικές αν δεν την αντέχω καλά;
Υπάρχουν πολλές εναλλακτικές (εισπνεόμενα φάρμακα, μοντελουκάστη, βιολογικοί παράγοντες), που μπορεί να είναι πιο κατάλληλες σύμφωνα με το προφίλ υγείας σας.
Σημείωση: Η παρούσα ενημέρωση δεν αντικαθιστά τη διάγνωση ή τη θεραπευτική οδηγία του ιατρού σας. Για οποιαδήποτε απορία ή ανεπιθύμητη ενέργεια, επικοινωνήστε άμεσα με τον επαγγελματία υγείας σας ή τον φαρμακοποιό της γειτονιάς σας στην Ελλάδα.

