Σετραλίνη – Πληροφορίες για το Φάρμακο στην Ελλάδα
Βασικές Πληροφορίες Προϊόντος
| Δραστική Ουσία (INN) | Σετραλίνη (Sertraline) |
|---|---|
| Εμπορικές Ονομασίες (Ελλάδα) | Seropram, Zoloft, Sertral, Sertadep, Lustral |
| Κωδικός ATC | N06AB06 |
| Διαθέσιμες Μορφές & Δυνάμεις | Δισκία/ταμπλέτες 25mg, 50mg, 100mg. Κάψουλες ή εναιώρημα από συγκεκριμένους κατασκευαστές. |
| Κατασκευαστές | Pfizer, Viatris, WinMedica, Generics (Ελλάδα & ΕΕ) |
| Καθεστώς Χορήγησης | Μόνο με ιατρική συνταγή (φαρμακευτική αγωγή κρατικού ελέγχου, συνταγογράφηση κατά ΕΚΠΥ/ΕΟΠΥΥ) |
Μηχανισμός Δράσης
Η σετραλίνη είναι ένας εκλεκτικός αναστολέας επαναπρόσληψης σεροτονίνης (SSRI). Ασκεί το θεραπευτικό της αποτέλεσμα αυξάνοντας τα επίπεδα σεροτονίνης στον εγκέφαλο, ουσία που συμβάλλει στη ρύθμιση της διάθεσης, της συμπεριφοράς και άλλων ψυχικών λειτουργιών. Για τον ειδικό, η σετραλίνη δεσμεύει τον μεταφορέα SERT στο προσυναπτικό κύτταρο, αναστέλλοντας την επαναπρόσληψη της σεροτονίνης και ενισχύοντας τη νευροδιαβίβαση στις σχετικές οδούς.
Φαρμακοκινητική
- Απορρόφηση: Η μέγιστη συγκέντρωση αίματος επιτυγχάνεται σε 4,5–8,4 ώρες μετά τη λήψη από του στόματος.
- Μεταβολισμός: Ήπαρ, κυρίως μέσω CYP2B6, CYP2C19, CYP3A4.
- Απέκκριση: Νεφροί (ούρα) και ήπαρ (κόπρανα) ως ανενεργά μεταβολίτες.
- Χρόνος ημίσειας ζωής: περίπου 26 ώρες.
- Έναρξη δράσης: 1–2 εβδομάδες για τα πρώτα κλινικά αποτελέσματα, έως 4–6 εβδομάδες για πλήρη δράση.
Καθημερινή Χρήση & Οδηγίες (Ελληνικό Πλαίσιο)
- Η σετραλίνη λαμβάνεται από το στόμα, καθημερινά, σε σταθερή ώρα.
- Τυπική δόση εκκίνησης σε ενήλικες: 50mg ημερησίως (ανάλογα της ένδειξης). Δυνατότητα αύξησης ανά εβδομάδα κατά 50mg, με μέγιστη δόση 200mg/ημέρα.
- Για ηλικιωμένους και παιδιά αρχίζει με χαμηλότερες δόσεις.
- Να μην διακόπτεται απότομα – απαιτείται σταδιακή μείωση.
- Σε ελληνικά φαρμακεία απαιτείται έγκυρη ιατρική συνταγή.
Πρωινή ή Βραδινή Λήψη; Συμβουλές & Τακτικότητα
- Πρωινή λήψη: Μπορεί να βοηθήσει σε ασθενείς με αυξημένη ενέργεια, ώστε να αποφευχθεί η αϋπνία.
- Βραδινή λήψη: Ενδείκνυται εάν προκαλεί υπνηλία σε κάποιους ασθενείς, ωστόσο ενδέχεται να επιδεινωθεί η αϋπνία σε άλλα άτομα.
- Η σταθερότητα της ώρας μειώνει τις ανεπιθύμητες ενέργειες και βελτιώνει την αποτελεσματικότητα.
Λήψη με ή χωρίς φαγητό – Διατροφή στην Ελλάδα
Η λήψη της σετραλίνης μπορεί να γίνει με ή χωρίς φαγητό. Ωστόσο, η ταυτόχρονη λήψη με φαγητό (ιδανικά με ελαφρύ πρόγευμα, π.χ. τοστ ή γιαούρτι σύμφωνα με τις ελληνικές διατροφικές συνήθειες) μπορεί να μειώσει γαστρεντερικές ενοχλήσεις όπως ναυτία.
Προειδοποιήσεις Αλληλεπιδράσεων (Τροφές, Αλκοόλ, Φάρμακα)
| Παράγοντας | Προειδοποίηση |
|---|---|
| Αλκοόλ | Συνιστάται περιορισμός ή αποφυγή, καθώς αυξάνει τον κίνδυνο υπνηλίας και ανεπιθύμητων ενεργειών. |
| Χυμός γκρέιπφρουτ | Αποφύγετε – ενδέχεται να αυξηθούν τοξικά επίπεδα σετραλίνης μέσω αναστολής CYP3A4. |
| Αντικαταθλιπτικά (MAOIs, TCAs) | Να μην χορηγούνται ταυτόχρονα (κίνδυνος συνδρόμου σεροτονίνης). |
| Αντιπηκτικά (π.χ. βαρφαρίνη) | Προσοχή – παρακολούθηση πηκτικότητας. |
| Αντιεπιληπτικά, αντιψυχωσικά | Πιθανές αλληλεπιδράσεις: ιατρική παρακολούθηση. |
| Βότανα (Π.χ. υπερικό/St. John’s Wort) | Να αποφεύγονται – αυξημένος κίνδυνος ανεπιθύμητων ενεργειών. |
Ενδείξεις
| Επίσημες ενδείξεις (κατά ΕΟΦ/ΕΟΠΥΥ) | Εκτός ένδειξης / Off-label |
|---|---|
|
|
Δοσολογία ανά Ένδειξη & Ηλικία
| Ένδειξη | Ενήλικες | Παιδιά/Έφηβοι | Ηλικιωμένοι |
|---|---|---|---|
| Κατάθλιψη | 50–200mg/ημέρα | Δεν ενδείκνυται | 50–150mg/ημέρα (ξεκίνημα με ½ δόση) |
| OCD | 50–200mg/ημέρα | 25–200mg/ημέρα (έναρξη 25mg, αύξηση ανά εβδομάδα) | 50–150mg/ημέρα |
| Διαταραχή πανικού | 25–200mg/ημέρα (έναρξη 25mg, αύξηση σε 50mg μετά από 1 εβδομάδα) | Δεν ενδείκνυται | 25–150mg/ημέρα |
| Κοινωνικό άγχος, PTSD | 50–200mg/ημέρα | Δεν ενδείκνυται | 50–150mg/ημέρα |
Ανεπιθύμητες Ενέργειες & Προειδοποιήσεις
| Συχνές (≥1/10) | Λιγότερο συχνές (≥1/100, <1/10) | Σπάνιες (<1/1.000) | Προειδοποιήσεις |
|---|---|---|---|
|
|
|
|
Οδηγίες Ορθής Χρήσης – Πρακτικές Συμβουλές για την Ελλάδα
- Λαμβάνετε πάντα τη σετραλίνη στην ίδια ώρα.
- Μην μασάτε, συνθλίβετε ή διαλύετε το δισκίο, εκτός αν το συστήσει ο ιατρός ή φαρμακοποιός.
- Προτιμήστε σνακ όπως φρυγανιά, γιαούρτι ή ελαφρύ γεύμα πριν τη λήψη.
- Σε περίπτωση παράλειψης δόσης, λάβετε την μόλις το θυμηθείτε, εφόσον δεν πλησιάζει η επόμενη δόση.
- Μην καταναλώνετε υπερβολικές ποσότητες καφέ ή αλκοόλ κατά τη θεραπεία.
- Ρωτήστε τον φαρμακοποιό σας για δυνατότητα διάθεσης γενοσήμου με συμμετοχή ΕΟΠΥΥ.
- Σε ιδιωτικές συνταγές, ενημερωθείτε για τις τιμές.
Εναλλακτικές Θεραπευτικές Επιλογές – Φάρμακα Αποζημιούμενα από τον ΕΟΠΥΥ
| Φάρμακο | Τύπος | Υπέρ | Κατά |
|---|---|---|---|
| Escitalopram | SSRI | Καλύτερη ανεκτικότητα, λιγότερες αλληλεπιδράσεις | Υψηλότερο κόστος |
| Paroxetine | SSRI | Γρήγορη έναρξη δράσης | Ισχυρές ανεπιθύμητες ενέργειες (σεξουαλικές, αύξηση βάρους) |
| Fluoxetine | SSRI | Καλή διάρκεια δράσης, κατάλληλο για νεαρούς ασθενείς | Δυνητικά αυξημένη ενεργητικότητα (νευρικότητα) |
| Venlafaxine | SNRI | Πιο αποτελεσματικό σε μείζονες ή ανθεκτικές περιπτώσεις | Αυξημένος κίνδυνος υπέρτασης |
| Mirtazapine | NaSSA | Χρήσιμο σε αϋπνία & ανορεξία | Αυξημένο βάρος, υπνηλία |
Νομική Κατάσταση, Καταχώρηση & Αποζημίωση στην Ελλάδα
- Η σετραλίνη κυκλοφορεί στην Ελλάδα βάσει των εγκρίσεων του ΕΟΦ.
- Αποζημιώνεται μέσω ΕΟΠΥΥ (με συνταγογράφηση ΑΜΚΑ).
- Απαραίτητη ηλεκτρονική ή χειρόγραφη συνταγή ειδικού γιατρού (ψυχίατρος, παθολόγος μετά από αξιολόγηση).
- Περιοριστική συνταγογράφηση σύμφωνα με το ΦΕΚ & ΕΚΠΥ.
- Κλινική παρακολούθηση απαραίτητη, ιδίως σε ευπαθείς ομάδες (ηλικιωμένοι, παιδιά).
Νεότερα Ερευνητικά Δεδομένα & Κατευθυντήριες Γραμμές (2022–2025)
- Ελληνική Εταιρεία Ψυχιατρικής (2023): Η σετραλίνη χαρακτηρίζεται ως πρώτης επιλογής θεραπεία για μείζονα κατάθλιψη και OCD στους ενήλικες.
- ΕΟΦ (2024): Επιβεβαίωση ασφάλειας για χρήση κατά την κύηση (μόνο εφόσον το όφελος υπερτερεί του κινδύνου).
- Ανασκόπηση Cochrane (2022): Υψηλή αποτελεσματικότητα σε πρωτογενείς ενδείξεις, παρόμοια προφίλ ανεκτικότητας με άλλα SSRI.
- Ευρωπαϊκές κατευθυντήριες (WFSBP 2023): Συνιστάται παρακολούθηση QT σε ασθενείς με καρδιολογικό ιστορικό.
Διαθεσιμότητα, Συσκευασίες & Παράδοση
| Συσκευασία | Δραστική Περιεκτικότητα | Ενδεικτική Τιμή | Χρόνος Παράδοσης (Αθήνα, Θεσσαλονίκη, Πάτρα) |
|---|---|---|---|
| 28 δισκία | 50mg | ~6,50 € (συμμετοχή ΕΟΠΥΥ 25%) | Αθήνα: 24–48 ώρες Θεσσαλονίκη: 48–72 ώρες Πάτρα: 48–72 ώρες |
| 28 δισκία | 100mg | ~8,20 € (συμμετοχή ΕΟΠΥΥ 25%) | Αθήνα: 24–48 ώρες Θεσσαλονίκη: 48–72 ώρες Πάτρα: 48–72 ώρες |
| 14 δισκία | 50mg | ~3,60 € (συμμετοχή ΕΟΠΥΥ 25%) | Αθήνα: 24–48 ώρες Θεσσαλονίκη: 48–72 ώρες Πάτρα: 48–72 ώρες |
Τα χρονικά όρια ενδέχεται να αλλάξουν ανά περιοχή/διαθεσιμότητα.
Συχνές Ερωτήσεις – FAQ
- 1. Πότε θα αρχίσω να νιώθω καλύτερα με τη σετραλίνη;
Τα πρώτα αποτελέσματα εμφανίζονται συνήθως μέσα σε 1–2 εβδομάδες, αλλά το μέγιστο όφελος συχνά παρατηρείται μετά από 4–6 εβδομάδες συνεχούς λήψης. - 2. Μπορώ να καταναλώνω αλκοόλ κατά τη λήψη;
Συνιστάται προσοχή ή αποφυγή, καθώς το αλκοόλ μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο ανεπιθύμητων ενεργειών όπως υπνηλία και διαταραχές της διάθεσης. - 3. Τι συμβαίνει αν ξεχάσω μία δόση;
Λάβετε την μόλις το θυμηθείτε, εκτός αν πλησιάζει η ώρα της επόμενης. Σε αυτήν την περίπτωση, παραλείψτε την χαμένη δόση και συνεχίστε ως συνήθως. Μην διπλασιάζετε τις δόσεις. - 4. Πόσο ασφαλής είναι η μακροχρόνια χρήση της σετραλίνης;
Η σετραλίνη θεωρείται ασφαλής για μακροχρόνια χορήγηση, υπό τακτική ιατρική παρακολούθηση και αξιολόγηση ανεπιθύμητων ενεργειών. - 5. Υπάρχουν γενοσήμα της σετραλίνης διαθέσιμα στην Ελλάδα;
Ναι, διατίθενται αρκετές επιλογές γενοσήμων, τα οποία αποζημιώνονται από τον ΕΟΠΥΥ με ανώτατες τιμές αναφοράς. Ενημερωθείτε από τον φαρμακοποιό σας.
