Δυδρογεστερόνη: Ολοκληρωμένη Πληροφορία για τον Έλληνα Ασθενή
Βασικές Πληροφορίες Προϊόντος
| Διεθνής Ονομασία (INN) | Δυδρογεστερόνη (Dydrogesterone) |
|---|---|
| Εμπορικά Ονόματα στην Ελλάδα | Duphaston®, Femoston® |
| Κωδικός ATC | G03DB01 |
| Διαθέσιμες Μορφές / Περιεκτικότητες | Δισκία 10 mg (συνήθως σε κυψέλες των 20 ή 28 δισκίων) |
| Κατασκευαστές | Abbott Biologicals B.V., Solvay Pharmaceuticals S.A., Mylan Pharmaceuticals |
| Κατάσταση Χορήγησης | Με ιατρική συνταγή (συνταγογραφούμενο φάρμακο, δεν χορηγείται χωρίς γνωμάτευση ιατρού στη φαρμακεία της Ελλάδας) |
Μηχανισμός Δράσης
Η δυδρογεστερόνη είναι ένα συνθετικό προγεσταγόνο, δηλαδή ουσία παρόμοια με την φυσική προγεστερόνη του σώματος. Δρα συνδεόμενη με τους υποδοχείς προγεστερόνης στη μήτρα και τους άλλους ιστούς αναπαραγωγικού συστήματος. Συμβάλλει στη διατήρηση ευνοϊκού περιβάλλοντος για την εγκυμοσύνη, τη ρύθμιση του εμμηνορροϊκού κύκλου, και την πρόληψη παθολογικής ανάπτυξης του ενδομητρίου.
Για ειδικούς: Η δυδρογεστερόνη προσδένεται επιλεκτικά στους προγεστερονικούς υποδοχείς, χωρίς ανδρογενετική/οιστρογονική/γλυκοκορτικοειδή δραστηριότητα, και τροποποιεί τη μεταγραφική δραστηριότητα γονιδίων που σχετίζονται με τον κύκλο της μήτρας και την εμφύτευση εμβρύου.
Φαρμακοκινητική
- Απορρόφηση: Ταχεία και πλήρης από το γαστρεντερικό μετά τη χορήγηση από το στόμα – μέγιστη συγκέντρωση στο πλάσμα εντός 0,5-2,5 ωρών.
- Μεταβολισμός: Εκτενώς μεταβολίζεται στο ήπαρ, με κύριο ενεργό μεταβολίτη τη 20-διυδροδυδρογεστερόνη.
- Aπέκκριση: Απέκκριση κυρίως με τα ούρα εντός 72 ωρών, με ημιζωή αποβολής περίπου 5-7 ώρες.
- Διάρκεια δράσης: Εξασφαλίζει σταθερή προγεσταγόνο δράση στο ενδομήτριο για 24 ώρες με την ημερήσια δοσολογία.
Χρήση στην Καθημερινότητα & Καλές Πρακτικές Χρήσης
- Η δυδρογεστερόνη λαμβάνεται κατά προτίμηση την ίδια ώρα κάθε μέρα για σταθερή δράση.
- Η χορήγηση γίνεται συνήθως με ιατρικό σχήμα (π.χ. από την 14η έως και την 25η ημέρα του κύκλου).
- Στην Ελλάδα, η χρήση κυμαίνεται από αντιμετώπιση διαταραχών περιόδου, προγεσταγονικής υποκατάστασης στην εξωγενή ορμονική θεραπεία έως και υποστήριξη εγκυμοσύνης.
- Συχνά συνδυάζεται με οιστρογόνα (π.χ. στην εμμηνοπαυσιακή ορμονική θεραπεία).
Πρωινή ή Βραδινή Χορήγηση
- Πρωί: Ενδείκνυται στις περιπτώσεις που ενδέχεται να προκαλέσει ήπια υπνηλία. Καλή συμμόρφωση συνήθως με δεσμεύσεις λόγω καθημερινότητας (εργασία, σχολείο).
- Βράδυ: Οφέλιμο όταν εμφανίζεται υπνηλία ή μικρή καταστολή ως ανεπιθύμητη ενέργεια. Βοηθά στην αποφυγή διαταραχών στον ύπνο και την καθημερινή δραστηριότητα.
- Σύσταση: Παραμείνετε σταθεροί στην ώρα λήψης για μέγιστη αποτελεσματικότητα. Ρωτήστε τον φαρμακοποιό ή γιατρό σας για προσαρμογή εφόσον απαιτείται.
Λήψη με ή χωρίς Φαγητό – Επιδράσεις Γεύματος & Ελληνικές Διατροφολογικές Συνήθειες
Η δυδρογεστερόνη μπορεί να ληφθεί με άδειο στομάχι ή μαζί με φαγητό. Το γεύμα δεν επηρεάζει σημαντικά την απορρόφηση ή τη βιοδιαθεσιμότητα του φαρμάκου. Ωστόσο, η λήψη μετά το γεύμα μπορεί να βοηθήσει όσους έχουν ευαίσθητο στομάχι. Στην Ελλάδα, όπου το κύριο γεύμα είναι το μεσημεριανό ή το βραδινό, καλό είναι να διατηρείται σταθερό το ωράριο λήψης.
Προειδοποιήσεις για Αλληλεπιδράσεις
| Παράγοντας | Αλληλεπίδραση | Σύσταση |
|---|---|---|
| Φάρμακα που επηρεάζουν το ήπαρ (ενζυμικοί επαγωγείς π.χ. ριφαμπικίνη, φαινυτοΐνη) | Μείωση της αποτελεσματικότητας της δυδρογεστερόνης | Συμβουλευτείτε τον γιατρό για προσαρμογή δόσης ή εναλλακτική |
| Αλκοόλ | Δεν καταγράφεται άμεση αλληλεπίδραση – όμως μειώνεται δυνητικά η αποτελεσματικότητα σε μεγάλες ποσότητες | Μετριοπαθής χρήση αλκοόλ |
| Φάρμακα ορμονικής φύσεως (άλλα προγεσταγόνα, οιστρογόνα) | Συνδυασμός υπό ιατρική παρακολούθηση | Ακολουθήστε ιατρικό πρωτόκολλο |
| Τροφές/φυτικά σκευάσματα (π.χ. St John’s Wort/βαλεριάνα κτλ.) | Ενδεχόμενη μεταβολή των επιπέδων δυδρογεστερόνης | Ενημερώστε το γιατρό/φαρμακοποιό για συμπληρώματα |
Ενδείξεις (Εγκεκριμένες και Εξω-Ενδείξεις)
| Ενδειξη | Εγκριση ΕΟΦ | Περιγραφή |
|---|---|---|
| Δευτεροπαθής αμηνόρροια | Ναι | Αποκατάσταση φυσιολογικού εμμηνορρυσιακού κύκλου |
| Δυσμηνόρροια | Ναι | Ανακούφιση από πόνους περιόδου |
| Δυσλειτουργική μητρορραγία | Ναι | Ρύθμιση ανώμαλων αιμορραγιών |
| Υποστήριξη εγκυμοσύνης (π.χ. πρόληψη αποβολής) | Ναι | Ως προγεσταγονική υποκατάσταση |
| Υποβοηθούμενη αναπαραγωγή (IVF, IUI) | Εκτός ετικέτας* | Κατόπιν ιατρικής αξιολόγησης |
| Ενδομητρίωση | Ναι | Μείωση άτυπης ανάπτυξης ενδομητρίου |
| Ορμονική θεραπεία εμμηνόπαυσης (με οιστρογόνο) | Ναι | Προστασία μήτρας από υπερπλασία ενδομητρίου |
Δοσολογία ανά Κλινική Ένδειξη
| Κλινική Ένδειξη | Τυπική δοσολογία (ενήλικες) | Παιδιατρική | Ηλικιωμένοι |
|---|---|---|---|
| Δυσμηνόρροια | 10 mg x 2 φορές/ημέρα από 5η ως 25η ημέρα του κύκλου | Δεν ενδείκνυται | Όπως ενήλικες |
| Πρόληψη αποβολής | 10-20 mg ημερησίως, διαιρεμένες δόσεις | Δεν ενδείκνυται | Όπως ενήλικες |
| Υπογονιμότητα λόγω ανεπάρκειας ωχρινικής φάσης | 10 mg/ημέρα από 14η έως 25η ημέρα του κύκλου | Δεν ενδείκνυται | Όπως ενήλικες |
| Ορμονική θεραπεία εμμηνόπαυσης | 10 mg καθημερινά επί 12-14 ημέρες κάθε κύκλου με οιστρογόνο | Δεν ενδείκνυται | Όπως ενήλικες |
| Ενδομητρίωση | 10-30 mg ημερησίως, διαιρεμένες δόσεις | Δεν ενδείκνυται | Όπως ενήλικες |
Ανεπιθύμητες Ενέργειες & Προειδοποιήσεις
| Κατηγορία | Συχνότητα | Παραδείγματα/Συμπτώματα |
|---|---|---|
| Πολύ συχνές/Συχνές | ≥1/10, ≥1/100 | Πονοκέφαλος, ναυτία, ήπια καταβολή, ευαισθησία μαστών, μηνορραγία, αιμορραγία εκ διαφυγής, κατακράτηση υγρών |
| Όχι συχνές | <1/100 | Υπνηλία, δερματικά εξανθήματα/κνησμός, κυκλοθυμία |
| Σπάνιες | <1/1000 | Ηπατικές διαταραχές (ίκτερος, αυξήσεις τρανσαμινασών), υπερευαισθησία |
| Προειδοποιήσεις | - | Δεν συνιστάται σε ιστορικό θρομβοεμβολικών επεισοδίων χωρίς ιατρική παρακολούθηση. Απαιτεί προσοχή σε ηπατοπάθειες & παθήσεις μαστού. |
Οδηγίες Ορθής Χρήσης & Πρακτικές Συμβουλές (Ελλάδα)
- Λαμβάνετε το δισκίο με ένα ποτήρι νερό την προκαθορισμένη ώρα κάθε μέρα, κατά προτίμηση με ή μετά το φαγητό αν έχετε ευαίσθητο στομάχι.
- Μην παραλείπετε δόσεις! Σε παράλειψη, πάρτε την αμέσως μόλις το θυμηθείτε εντός ιδίου 24ώρου.
- Αναφέρετε κάθε ασυνήθιστη αιμορραγία ή ανεπιθύμητο σύμπτωμα στον γιατρό/φαρμακοποιό.
- Αποφύγετε τη λήψη φυτικών σκευασμάτων ή συμπληρωμάτων χωρίς ενημέρωση του γιατρού.
- Κυκλοφορεί αποκλειστικά με ιατρική συνταγή και δεν προτείνεται αυτοθεραπεία.
Εναλλακτικές Θεραπείες & Συγκριτική Επισκόπηση (Αποζημίωση ΕΟΠΥΥ)
- Φυσική προγεστερόνη (υδρογκεστερόνη, Utrogestan®): Τοπική ή από του στόματος – ενίοτε συνιστάται σε IVF/υπογοναδισμό.
- Μεντροξυπρογεστερόνη (Provera®): Ισχυρό προγεσταγόνο, δυνατή εναλλακτική σε διαταραχές κύκλου ή ενδομητρίωση αλλά με διαφορετικό προφίλ παρενεργειών.
- Μικτή θεραπεία οιστρογόνων/προγεσταγόνων: Κυρίως σε εμμηνοπαυσιακά σύνδρομα.
Οι εναλλακτικές αποζημιώνονται από τον ΕΟΠΥΥ εφόσον τεκμηριώνεται η ένδειξη. Η δυδρογεστερόνη προτιμάται για το ευνοϊκό προφίλ παρενεργειών και την επιλεκτική δράση της στη μήτρα.
Νομική Κατάσταση, Εγκρίσεις & Αποζημίωση στην Ελλάδα
- Έγκριση από ΕΟΦ & Εθνικούς Οργανισμούς (European Medicines Agency EMA, ΕΟΦ).
- Αποζημιώνεται σε εγκεκριμένες ενδείξεις με συνταγογράφηση από γυναικολόγο, παθολόγο ή ενδοκρινολόγο μέσω της Ηλεκτρονικής Συνταγογράφησης (IDIKA).
- Δεν επιτρέπεται η χορήγηση χωρίς έγκυρη ιατρική συνταγή.
- Συμμετοχή ασθενούς σύμφωνα με ένδειξη και καθεστώς φαρμακευτικής αποζημίωσης ΕΟΠΥΥ.
Επιστημονικές Κατευθυντήριες Οδηγίες & Νεότερα Δεδομένα (2022–2025)
- Η δυδρογεστερόνη θεωρείται ασφαλής και αποτελεσματική για υποκατάσταση προγεστερόνης και διαταραχές κύκλου, σύμφωνα με πρόσφατες μελέτες του 2024 (παράδειγμα).
- Η ΕΑΓΕ (Ελληνική Εταιρεία Γυναικολογικής Ενδοκρινολογίας) και η ESHRE (Ευρωπαϊκή Εταιρεία Ανθρώπινης Αναπαραγωγής) συστήνουν προτίμηση δυδρογεστερόνης σε κύκλους IVF όταν η αποδεδειγμένη ανεπάρκεια ωχρινικής φάσης επιβεβαιώνεται.
- Σύμφωνα με μελέτη του 2023 στο Ελληνικό περιοδικό Μαιευτικής-Γυναικολογίας, η δυδρογεστερόνη παρουσιάζει χαμηλό κίνδυνο υπερπλασίας και μεταβολικών επιπτώσεων στη μήτρα σε ετήσια θεραπεία.
Διαθεσιμότητα, Μέγεθη Συσκευασίας & Ενδεικτική Τιμή
| Συσκευασία | Περιεκτικότητα | Ενδεικτική Τιμή (Ελλάδα) | Χρόνος Παράδοσης (Αθήνα/Θεσσαλονίκη/Πάτρα) |
|---|---|---|---|
| Κυψέλη 20 δισκίων | 10 mg | 7-10€ | Άμεσα (1-2 εργάσιμες σε φαρμακείο) |
| Κυψέλη 28 δισκίων | 10 mg | 10-15€ | Άμεσα σε Αθήνα & Θεσσαλονίκη / 2-3 ημέρες στην υπόλοιπη Ελλάδα |
| Ηλεκτρονική συνταγή | - | - | Εξυπηρέτηση αυθημερόν με click & collect |
Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)
- Η δυδρογεστερόνη προκαλεί αύξηση βάρους ή πρήξιμο;
Ενδέχεται σε ορισμένες περιπτώσεις να προκαλέσει ήπια κατακράτηση υγρών και φούσκωμα, όμως η αύξηση βάρους είναι συνήθως προσωρινή. - Μπορούν οι γυναίκες που θηλάζουν να λαμβάνουν δυδρογεστερόνη;
Η χρήση κατά το θηλασμό δεν συνιστάται χωρίς έλεγχο του θεράποντα ιατρού. - Μπορώ να σταματήσω το φάρμακο αν νιώσω καλύτερα;
Όχι! Η διακοπή να γίνεται μόνο μετά από ιατρική συμβουλή προκειμένου να μην απορυθμιστεί ο εμμηνορρυσιακός κύκλος ή η ορμονική ισορροπία. - Υπάρχει αλληλεπίδραση με αντισυλληπτικά χάπια ή άλλα ορμονικά σκευάσματα;
Ναι, ενδέχεται να υπάρξει. Πάντοτε ενημερώστε τον γιατρό και τον φαρμακοποιό σας για όλα τα σκευάσματα που λαμβάνετε. - Εάν ξεχάσω δόση, τι να κάνω;
Πάρτε την αμέσως μόλις το θυμηθείτε, εκτός αν πλησιάζει η ώρα της επόμενης δόσης – τότε συνεχίστε κανονικά, χωρίς διπλή δόση.
Για κάθε επιπλέον απορία, επικοινωνήστε με τον φαρμακοποιό ή τον ιατρό σας. Η ορθή ενημέρωση και συμμόρφωση με τα ιατρικά σχήματα εξασφαλίζει τη μέγιστη αποτελεσματικότητα και ασφάλεια της θεραπείας με δυδρογεστερόνη.

